Blog Layout

Skýrsla stjórnar starfsárið 2023-2024

20.júní 2024


Atvinnufjelagið er á sínu þriðja starfsári en það var stofnað 31. október 2021.


Þetta starfsár hefur litast af kjarasamningum og kjaratengdum málefnum.


Fundað með verkalýðs- og hagsmunafélögum

Félagið átt fundi með bæði verkalýðs- og hagsmunafélögum atvinnurekenda. Það merkilega við stöðuna á vinnumarkaði er að hvorki verkalýðshreyfingin né Samtök Atvinnulífsins hafa mikinn áhuga á því að hlusta á hagsmunamál lítilla og meðalstórra fyrirtækja. Kemur þar mest á óvart að vilji Samtaka Atvinnulífsins til þess að breyta skakkri stöðu í atvinnulífinu og skilningur á málum sem snýr að þeim er ansi lítill, að mati Atvinnufjelagsins.


Stjórnarmönnum er það ljóst að sú vinna sem þarf að eiga sér stað til að ná fram nauðsynlegum breytingum í umhverfi fyrirtækja mun taka tíma. Samtök Atvinnulífsins eru gríðarlega stór og öflug samtök og á meðan þau eru hreinlega mótfallin breytingum sem gagnast litlum og meðalstórum fyrirtækjum, þá munu þau ekki vinna að framgangi þeirra breytinga.


Stækka þarf Atvinnufjelagið enn frekar

Stjórn Atvinnufjelagsins hefur átt fundi með framamönnum stjórnmálanna sem oft á tíðum vita ekki hversu skökk staðan er í atvinnulífinu. Allir hafa verið mjög áhugasamir með það sem við höfum lagt fram en það virðist skorta nægilega mikinn þrýsting til þess að hreyfa nálina.

Það er því alveg ljóst að Atvinnufjélagið þarf á fleiri félagsmönnum að halda sem eru tilbúnir að greiða árgjöld og tryggja þar  með rekstrargrundvöll félagsins. Með auknum skráningum og auknum fjármunum mun félagið eiga kost á því að ráða starfsmann/-menn sem geta unnið betur að hagsmunum félagsmanna en stjórn í sjálfboðavinnu.

Stjórnarmenn Atvinnufjélagsins hafa unnið alla sína vinnu í sjálfboðavinnu og sem atvinnurekendur sjálfir, þá er þetta mikil aukavinna samhliða öllum þeim verkum sem snúa að atvinnurekendum lítilla og meðalstórra fyrirtækja dagsdaglega.

Það er því nauðsynlegt að skerpa á þeim skyldum og framlagi stjórnarmanna á meðan félagið er ekki komið með starfsmann/-menn. Það liggur því tillaga fyrir aðalfund að greiða stjórnarmönnum fyrir sína vinnu og með því gera ríkari kröfu á stjórnarmenn að þeir klári verkefni sín og skyldur.


Skakkt rekstrarumhverfi atvinnulífsins

Það er öllum ljóst sem eru í atvinnurekstri á Íslandi, að umhverfið er ójafnt. Tryggingagjaldið er besta dæmið um það hvernig hið opinbera kallar skatt gjald og þar með hægt að setja reglurnar upp með þeim hætti sem tryggingagjaldið er. Það er í raun „launþega skattur“ þar sem fyrirtæki greiðir gjöld í opinbera sjóði útfrá þeim launamönnum sem eru í vinnu hjá viðkomandi fyrirtæki. Slík fyrirtæki eru ekki bara atvinnuskapandi með tilheyrandi tekjum til hins opinbera, heldur er bætt við tryggingagjaldi sem nemur 6,35%. Aðeins hluti af tryggingagjaldinu fer í atvinnutryggingagjald (1,35%) og ábyrgðasjóð launa (0,05%), aðrar fjárhæðir í tryggingagjaldinu fara í samfélagsleg málefni (fæðingarorlof, lífeyristryggingar o.fl.) og því alveg með öllu galið að það liggi þyngra á fyrirtækjum sem eru með hátt launahlutfall en þeirra sem eru með lágt launahlutfall. Það er ljóst að lítil og meðalstór fyrirtæki eru hlutfallslega með mun hærra launahlutfall en stór fyrirtæki.


Þessi hrópandi skekkja í umhverfi fyrirtækja er eitt af mörgum dæmum um það hvernig rekstrarumhverfið er hreinlega skakkt og óréttlátt.

Atvinnufjélagið hefur lagt fram tillögur um að breyta þessu gjaldi, sem átti að vera tímabundin aðgerð til að bjarga íslandi úr bankahruni, í skatt. Þetta er ekkert annað en skattur og er ekki á leiðinni út úr tekjustofni Ríkissjóðs. Um er að ræða 142 m.a. kr. á ári. Það þarf því að finna sanngjarna prósentu sem leggst jafnt á öll fyrirtæki í landinu útfrá veltu þannig að fyrirtæki hér á landi sitji við sama borð.

Tryggingagjaldinu er ætlað að ráðstafa í grunnstoðir í samtryggingakerfi okkar Íslendinga og því eðlilegt að slíkt komi jafnt frá öllum fyrirtækjum landsins.


Fleira mætti telja upp sem liggur hlutfallslega þyngra á litlum og meðalstórum fyrirtækjum eins ogbifreiðagjöld, olíugjöld, áfengisgjöld, gistináttaskattur ofl. en listinn er langur og ekki tæmandi hér í upptalningunni.


Það má spyrja sig að því afhverju Samtök Atvinnulífsins eru ekki að beita sér fyrir jafnara umhverfi atvinnulífsins þrátt fyrir að vita af þessari skekkju. En til þess var nú  Atvinnufjelagið stofnað. Það þarf að breyta og jafna stöðu fyrirtækja á Íslandi og það gerist ekki án þess að knýja fram breytingar.


Þess vegna skiptir máli að öll lítil og meðalstór fyrirtæki hér á landi snúi bökum saman og skrái sitt félag í Atvinnufjélagið. 


Stjórn Atvinnufjelagins


Eftir Helga Guðrún 11. janúar 2025
Þegar betur er að gáð er tryggingagjaldið ekki gjald heldur vanhugsuð skattheimta sem leggst misþungt á fyrirtæki. Eðlilegri og réttlátari framkvæmd væri að reikna gjaldið af heildarveltu en ekki launaveltu. Brýnt að endurskoða framkvæmd gjaldsins að sögn formanns AFj.
11. janúar 2025
Atvinnufjelagið skorar á nýja ríkisstjórn að endurskoða framkvæmd tryggingagjalds. Skattur en ekki gjald sem leggst hlutfallslega þyngst á lítil og meðalstór fyrirtæki, eins og staðfest er í nýrri úttekt Atvinnufjelagsins.
Eftir Helga Guðrún 17. nóvember 2024
Niðurstöður nýrrar greiningar á hagrænum áhrifum tryggingagjalds, sem Atvinnufjelagið hefur látið gera, draga skýrt fram hversu misþungt þessi launaskattur leggst á fyrirtæki. Um sláandi mun er að ræða á milli atvinnugreina, sem hefur verið að aukast á undanförnum árum mannaflsfrekum atvinnugreinum óhag. Tryggingagjaldið nemur 6,35% og reiknast gjaldið af launagreiðslum fyrirtækja, en það rennur að stærstum hluta eða 75% í lífeyris- og slysatryggingar almannatryggingakerfisins. Mannaflsfrekar atvinnugreinar standa verst að vígi Eins og útreikingar Atvinnufjelagsins sýna, getur skipt verulegu máli eftir atvinnugrein hversu þungt þetta gjald leggst á fyrirtæki. Þær atvinnugreinar sem standa að jafnaði verst að vígi eiga það sameiginlegt að vera mannaflsfrekar. Oftar en ekki er um þjónustugreinar að ræða, sem hafa ekki forsendur til að draga úr mannaflsþörf með sjálfvirknivæðingu eða innleiðingu gervigreindar í verkferla. Á mannamáli þýðir þetta í reynd að ríkissjóður refsar fyrirtækjum með margt starfsfólk fyrir það eitt að vera stór vinnustaður. Í framkvæmd hefur þetta í för með sér að hlutar vinnumarkaðarins standa undir mun stærri hluta af lífeyris- og slysatryggingagreiðslum ríkisins en aðrir. Það er því að mati Atvinnufjelagsins brýnt að tryggingagjaldið verði endurskoðað með réttlátari skattframkvæmd að markmiði og lagað að jafnari og gagnsærri framkvæmd hvað einstakar atvinnugreinar snertir. Og vel að merkja, að hér sé um gjald að ræða er rangnefni. Tryggingagjaldið er ekkert annað en skattur og það ranglátur vegna þess að hann brýtur á þeirri mikilvægu meginreglu að skattheimta hafi ekki óæskilegar afleiðingar í för með sér á markaði, ekki nema um beina neyslustýringarskatta sé að ræða sem er beinlínis ætlað að stuðla að breytingum með hagrænum hvötum. Tökum frekar upp almennt launagjald Atvinnufélagið telur löngu tímabært að ríki og aðilar vinnumarkaðarins spyrji sig hvort finna megi réttlátari og gagnsærri innheimtuleið. Með hliðsjón af vægi tryggingagjaldsins fyrir tekjuöflun ríkissjóðs, en tryggingagjaldið er þriðji stærsti tekjustofn ríkisins næst á eftir tekjuskatti og virðisaukaskatti, leggur Atvinnufjelagið til að tryggingjaldi verði breytt í almennt tekjugjald. Launagjald reiknast af heildartekjum eða veltu fyrirtækja en ekki launagreiðslum og við það jafnast skattheimtan að verulegu leyti út á milli atvinnugreina. Með hliðsjón af heildarveltu fyrirtækja á síðasta ári hefði 1,52% launagjald skilað sömu tekjum til ríkissjóðs og tryggingagjaldið gerði. Nánari upplýsingar: Tryggingagjald - skattur eða gjald? (pdf) Tryggingagjald – skattur eða gjald? (pdf - einblöðungur)
Share by: